Kunstwerk 'De Lattenkliever'

De gemeente Beernem zal op zondag 28 april ter gelegenheid van Erfgoeddag samen met het CAG Vlaanderen (Centrum voor Agrarische Geschiedenis), de Cultuurhistorische Kring Sint-Joris, de Heemkring Bos en Beverveld, en het Bezoekerscentrum Bulskampveld, het ambacht van het lattenklieven opnieuw onder de aandacht brengen. Dit past in het thema voor Erfgoeddag: 'Hoe maakt u het'. Alle partners hebben samen een traject uitgewerkt om een aantal mensen opnieuw het ambacht aan te leren zodat er die dag opnieuw demonstraties gegeven kunnen worden (zie ook hier).

Zowel de Cu:tuurhistorische Kring St-Joris en de Heemkring Bos en Beverveld zijn in volle voorbereiding voor dat evenement in april. De activiteiten op Erfgoeddag zullen doorgaan in en rond het voormalig Sociaal Huis, niet toevallig op de plaats waar ook het standbeeld van de lattenkliever onder de monumentale ceder staat.



Bij de voorbereidingen kwam ik ook tot de vaststelling dat het eind april precies 25 jaar geleden zal zijn dat het kunstwerk, dat in opdracht van de gemeente Beernem werd gemaakt, in St-Joris werd onthuld: nl. op 22 april 1994.

Dat is een mooi toeval, waar we ook handig willen van gebruik maken! Het is immers hét ideale moment om ook het kunstwerk nog eens extra in de kijker te zetten.


De Sint-Jorisnaar wordt dankzij het ‘lattenklievertje’ van kunstenaar (en St-Jorisnaar) Jean-Claud Vanhaecke er elke dag aan herinnerd hoe arbeid in de afgelopen eeuwen is veranderd. In het verleden hebben de industriële revoluties veel welvaart gebracht, maar tegelijkertijd waren veel mensen en beroepsgroepen er ook slachtoffer van. Tengevolge van de 4de industriële revolutie zullen de komende decennia ook nog veel beroepen verdwijnen... Dat niet alleen banen verdwijnen, maar complete beroepen door innovatieve disruptie, is eigenlijk al een eeuwenoud gegeven.

De melkboer werd het slachtoffer van de koelkast, de lantaarnopsteker van het elektriciteitsnetwerk… Ook het ambacht van het lattenklieven stierf volledig uit midden de 20ste eeuw. De oorzaak was de komst van moderne bouwmethodes waarbij gewerkt werd met andere technieken zoals plaasterplaten, betonelementen en andere modernere constructietechnieken.


Jean-Claud Vanhaecke (in 1947 geboren in Beernem en nu woonachtig in St-Joris) over het beeld dat hij 25 jaar geleden maakte:

“Ik heb destijds gekozen voor een sober figuur om een eenvoudig en vlot aansprekende uitdrukking te geven van de tijdsgeest van het noeste lattenklieversbestaan in het toenmalige St-Joris-ten-Distel. Met deze volkse figuur wilde ik mijn deel bijdragen om de mensen verstaanbare en voor zichzelf sprekende kunst te verschaffen.”

Het waren destijds inwoners van St-Joris die, samen met een beoordelingscommissie o.l.v. toenmalig schepen van cultuur André Vande Velde, het beeld kozen uit de vijf ontwerpen van plaatselijke kunstenaars.

"De gebalde kracht van een geroutineerd vakman als deze lattenkliever krijgt nog een extra dimensie door de schuin opgerichte boomstronk.", aldus Jean-Claud, die sinds zijn 20ste met klei werkt.

" Het beeld, dat ongeveer 1,20m hoog is, komt volledig uit mijn verbeelding en is niet gebaseerd op een bestaand model. Het beeld is geboetseerd uit Westerwaldklei. De gebruikte glazuren en kleuren staan symbool voor het Vlaamse aardewerk en het ambachtelijke van de lattenkliever. Het werd een eerste maal gebakken op 1.100 graden. Door glazuurbrand op 1.240 graden is de klei tot de kern versteend en dichtgeschroeid. Hierdoor is het beeld zo goed als steen en weersbestendig."